2015’teki nükleer anlaşmanın Avrupalı taraflarının, ABD ile görüşmelere başlaması beklenen İran devletinin kendileriyle yeni tur nükleer görüşmeyi kabul ettiği bildirildi.

İran devlet televizyonunun haberine göre, İstanbul’da 25 Temmuz Cuma günü dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde yapılacak nükleer görüşmelere İran’ı temsilen dışişleri bakan yardımcıları Mecid Tahtrevançi ile Kazım Garibabadi katılacak.

İran ile E3 olarak adlandırılan nükleer anlaşmanın Avrupalı tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya, 16 Mayıs’ta yine İstanbul’da dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde bir araya gelmişti. Taraflar, ABD ile İran arasında süren müzakereler sırasında yapılan görüşmelerin devamı konusunda anlaşmıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı görüşme planını doğruladı

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, konuya ilişkin açıklamasında, İran’ın, Avrupa ülkelerinin talebi üzerine 2015’teki nükleer anlaşmaya taraf üç Avrupa ülkesinin temsilcileriyle yeni bir görüşme turu düzenlemeyi kabul ettiğini bildirdi.

İranlı Sözcü, “Görüşmeler cuma günü İstanbul’da dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde ve (İran Dışişleri Bakan yardımcıları) Mecid Tahtrevançi ve Kazım Garibabadi’nin katılımıyla gerçekleştirilecek.” dedi.

İsrail’in saldırıları sonrası müzakere süreci kesilmişti

İran ile ABD müzakere süreci devam ederken İsrail, 13 Haziran’da İran’a saldırı başlatmış ve hem ABD hem de Avrupa ile müzakere süreci kesilmişti. UAEA, ABD ve İsrail’e destek vermişti.

İran, 2015’te imzalanan nükleer anlaşmayla kaldırılan Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının geri getirilmesini sağlayabilecek “tetik mekanizması (snapback)” adı verilen maddenin, Avrupa ülkeleri tarafından işletilmesinden endişe ediyor. Söz konusu mekanizmanın süresi 18 Ekim’de sona eriyor. İran’ın nükleer programıyla ilgili çözüm üretilemezse Avrupa ülkelerinin bu tarihten önce mekanizmayı işletebileceği öngörülüyor.

2015’teki nükleer anlaşma ve “tetik mekanizması”

İran ile BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya arasında 14 Temmuz 2015’te yaptırımların kaldırılması karşılığında İran’ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırıldığı bir anlaşma imzalanmıştı. ABD, 2018’de anlaşmadan tek taraflı çekilmiş ve İran’a yaptırımları geri getirmişti. İran, Avrupa ülkelerinden ABD’nin yaptırımlarını telafi edecek önlemler almasını istemiş ancak Avrupalılar ABD’nin eylemine karşı çıksa da bu konuda adım atamamıştı.

İran, bunun üzerine 1 yıl sonra anlaşmadaki taahhütlerini kademeli olarak durdurmaya başlamış ve daha sonraki süreçte yüksek düzeyli uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelmişti.

İngiltere, Fransa ve Almanya ise ABD’nin tek taraflı çekilmesinden sonra uygulanmayan nükleer anlaşmada yer verilen ve “snapback” olarak adlandırılan, İran’a anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle BM yaptırımlarını yeniden getirme imkanına sahip maddeyi işletme tehdidinde bulunuyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise Avrupalı tarafların, “anlaşmanın temellerini ihlal ettikleri” ve “anlaşmadaki katılımcı rollerini kaybettikleri” için mekanizmayı harekete geçirebilecek hukuki dayanağa sahip olmadığını ifade etmişti.

İran’dan Rafael Mariano Grossi’ye tepki: Gerçeği örtbas ediyorsun

İran’dan Avrupa’ya rest: Müzakerelerde yeriniz yok

İran, Grossi ile ilişkisini kesti

Rafael yine çark etti

İran’ın ele geçirdiği İsrail’e ait belgelerin ilk görüntüleri

Müzakerelerin dışında kalan Avrupa’dan İran’a uyarı