New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in ev sahipliğinde yapılan Kıbrıs Konulu Genişletilmiş Gayriresmi Toplantı’nın ardından basının sorularını yanıtlayan Ersin Tatar, New York’a, Cenevre’de mart ayında yapılan gayriresmi toplantıda yaşanan belirsizliğe rağmen başlatılan girişimlerde ilerleme sağlamak amacıyla, olumlu, yapıcı ve geleceğe dönük bir gündemle geldiğini ifade etti.

Tatar, “Cenevre sonrasında adada yaşanan talihsiz olaylar dizisi nedeniyle derin hayal kırıklığımı ifade ettim. Bu gelişmeler, özellikle Rum liderliğinin tutumu, Kıbrıs Türk halkı üzerinde baskı ve tehdit hissini artırmakta, endişe yaratmaktadır. Pek çok Kıbrıslı Türk, Güney Kıbrıs’a geçmeleri ya da yurt dışına seyahat etmeleri halinde gözaltına alınma veya tutuklanma korkusu yaşamaktadır.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Tatar, Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk halkının ve Kıbrıs Rum halkının iradesini yansıtan iki ayrı devlet ve iki ayrı demokrasi olduğunu dile getirerek, “Eğer yeni ve resmi bir müzakere süreci başlayacaksa, bu süreç sahadaki gerçekler temelinde, taraflara eşitlik, adalet ve saygı çerçevesinde yaklaşan bir anlayışla yürütülmelidir.” ifadesini kullandı.

KKTC’nin son 4 yılda yeni politikasını pekiştirdiğini belirten Tatar, “Kıbrıs Türk tarafının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü teyit edilmedikçe, resmi çözüm müzakerelerine tekrar başlamayacağız.” dedi.

GKRY’nin tutumu nedeniyle ilerleme kaydedilmedi

Toplantının ardından 4 geçiş kapısının açılacağını duyurmayı hedeflediklerini ancak bunun gerçekleşemediğini aktaran Tatar, bundan dolayı büyük üzüntü duyduğunu kaydetti.

Tatar, günün sonunda Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) ara bölgeyi askeri ve başka amaçlarla kullanma ısrarının geçiş kapılarının açılmasını engellediğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Tatar, Türk tarafının bunu kabul etmesinin mümkün olmadığını vurguladı.

Guterres’in bu konuda ilerleme kaydetmek için yoğun çaba sarf ettiğini dile getiren Tatar, GKRY’nin ısrarcı tutumu nedeniyle bu basit soruna çözüm bulunamadığını vurguladı.

Hedefimiz tüm adanın mayınlardan temizlenmesi

AA muhabirinin, “BM Genel Sekreteri mayın temizleme konusunda ilerleme kaydedildiğini söyledi. Siz de buna katılıyor musunuz? Bu ilerleme tüm adanın mayınsızlaştırılma hedefiyle uyuşuyor mu?” sorusuna cevap veren Tatar, “Bizim hedefimiz tüm adanın mayınlardan temizlenmesi.” dedi.

Tatar, sorunun GKRY’nin sadece bazı bölgelerin mayınlardan temizlenmesini ancak bazı bölgelere hiç dokunulmamasını istemesinden kaynaklandığına işaret etti.

Cumhurbaşkanı Tatar, GKRY lideriyle tekrar eylül ayında gerçekleşecek BM Genel Kurulu’nda bir araya geleceklerini, bir sonraki geniş formatlı gayriresmi toplantının ise yıl sonunda gerçekleşmesinin planlandığını kaydetti.

Guterres: Taraflar arasında çok farklı görüşler var

Guterres, New York’ta düzenlenen ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Türkiye’yi temsil ettiği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis ve İngiltere’yi temsilen Dışişleri Bakanlığında Avrupa ve Kuzey Amerika’dan sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty’nin bulunduğu Kıbrıs Konulu Genişletilmiş Gayriresmi Toplantı’nın ardından basına açıklamada bulundu.

Görevinin başından bu yana Kıbrıslıların güvenliği ve refahına bağlılığını sürdürdüğünü ileri süren Guterres, bugün gerçekleştirilen görüşmelerin “yapıcı geçtiğini” savundu. Guterres, mart ayında anlaşılan altı girişim konusunda kaydedilen ilerlemenin ele alındığını ve gençlik girişimleri için teknik komite kurulması, çevre ve iklim değişikliğiyle ilgili girişimler, mezarlık restorasyonları ve madenlerle ilgili anlaşmaların hayata geçirildiğini söyledi.

Dört yeni geçiş noktası açılması ve tampon bölgede güneş enerjisi kullanımı konusundaki görüşmelerin sürdüğüne işaret eden Guterres, “Tüm Kıbrıslıların yararı için bu girişimlerin tamamının mümkün olan en kısa sürede hayata geçirilmesi kritik önem taşımaktadır.” dedi.

AA muhabirinin yeni geçiş noktalarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Guterres, bu konuda ilerleme kaydedildiğini ve bir anlaşmaya varıldığını, ancak yeni geçiş noktalarının henüz açılmadığını ifade etti.

Guterres, “Hala gelecekteki tartışmalarda ele alınması gereken bir güzergah sorunu var.” diye konuştu.

Kıbrıs sorununa çözüm konusunda taraflar arasında çok farklı görüşler olduğunu vurgulayan Guterres, şöyle devam etti:

“Güven inşa etmek adına adım adım ilerliyoruz ve Kıbrıs halkının yararına somut işler yapmak için gerekli koşulları oluşturduğumuzu ve bu sürecin devam etmesi gerektiği konusunda tam bir fikir birliği içinde olduğumuzu düşünüyorum.”

Suriye’de yaşanan çatışmalara da değinen Guterres, ülkenin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve oradaki farklı toplulukların haklarının tanınması gerektiğinin altını çizdi.

Guterres, “Suriye sorununu çözmek Suriyelilere aittir.” şeklinde konuştu.