Suriye’nin Süveyda ilinde yerel milisler ile aşiretler arasında çıkan çatışmada onlarca kişi hayatını kaybetti. Pazartesi günü düzeni sağlamak için bölgeye gönderilen hükümet güvenlik güçleri, yerel silahlı gruplarla da çatıştı. Suriye İçişleri Bakanlığı, 30’dan fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve yaklaşık 100 kişinin yaralandığını açıkladı. İngiltere merkezli bir savaş gözlemcisi olan Suriye İnsan Hakları Gözlemevi ise, aralarında iki çocuk, iki kadın ve 14 güvenlik görevlisinin de bulunduğu en az 99 kişinin öldüğünü bildirdi.

The Guardian’da yer alan habere göre, şiddetin tırmanmasını fırsat görerek, daha önce Dürzileri savunma iddiasıyla Suriye’ye saldıran İsrail, Şam’a bir “uyarı” olarak bölgedeki “birkaç tankı” vurduğunu söyledi.

Suriye hükümet güçleri devrede

Gözlemevi, Suriye’deki çatışmaların başlangıçta Dürzi ve Sünni Bedevi aşiretlerine mensup silahlı gruplar arasında çıktığını, hükümet güvenlik güçlerinin bazı üyelerinin Bedevileri desteklemek için “aktif olarak katıldığını” belirtti.

Suriye İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Nureddin el-Baba, hükümet güçlerinin düzeni sağlamak amacıyla pazartesi sabahı erken saatlerde Süveyda’ya girdiğini söyledi. Devlet televizyonu El-İhbariye’ye konuşan el Baba, “Bazı çatışmalar yasa dışı silahlı gruplarla yaşandı, ancak güçlerimiz sivil kayıpları önlemek için ellerinden geleni yapıyor” dedi.

El-Baba, Associated Press’e yaptığı açıklamada, “Çatışmaların özünde mezhepsel bir doğası yok” dedi. “Asıl çatışma devlet ile haydutlar ve suçlular arasındadır, devlet ile herhangi bir Suriye toplumu arasında değil.”, “Tam tersine, devlet Süveyda’daki Dürzi toplumunu ulusal birlik projesinin ilerlemesinde bir ortak olarak görüyor.” diye ekledi.

Süveyda’daki en büyük Dürzi gruplarından biri olan Onurlu Adamlar Hareketi’nin sözcüsü Bassem Fakhr, AFP’ye yaptığı açıklamada, Süveyda kentinin ileri gelenleri ile genel güvenlik güçleri ve savunma bakanlığı temsilcileri arasında bir çözüme ulaşmak için görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

Dürzi dini yetkilileri pazartesi akşamı bölgede ateşkes çağrısında bulunarak, Suriye merkezi hükümetine karşı olmadıklarını söylediler.

Ancak Süveyda’daki üç Dürzi ruhani liderden biri olan Şeyh Hikmet el-Hicri, genel güvenlik güçlerinin eyalete “girişini reddettiğini” belirterek, “uluslararası koruma” talebinde bulundu.

Gözlemevinin başkanı Rami Abdurrahman, çatışmanın Bedevi bir kabilenin kontrol noktası kurması sonucu bir Dürzi sebze satıcısının kaçırılıp soyulması ile başladığını, bunun sonucunda karşılıklı saldırılar ve kaçırmaların yaşandığını söyledi.

Suriye İçişleri Bakanlığı, durumu “ilgili resmi kurumların yokluğunda ortaya çıkan tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirerek, “bu durum kaos halinin daha da kötüleşmesine, güvenlik durumunun kötüleşmesine ve yerel toplumun durumu kontrol altına alamamasına yol açtı” dedi.

BM Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Nejat Rochdi, yaşanan şiddetten dolayı “derin endişe” duyduğunu belirterek, hükümete ve yerel gruplara “sivilleri korumak, sükuneti sağlamak ve kışkırtmaları önlemek için acil adımlar atma” çağrısında bulundu. Açıklamada, çatışmaların “Suriye’de güvenilir ve kapsayıcı bir siyasi geçişi ilerletmek için gerçek bir katılıma, güven inşasına ve anlamlı diyaloğa acil ihtiyaç olduğunu” vurguladığı belirtildi.

İsrail’i sevindiren gelişme

Dürzi nüfusun da yaşadığı İsrail, pazartesi günü Süveyda’ya doğru ilerleyen birkaç tankı vurduğunu bildirdi. Savunma Bakanı Israel Katz, X’te yaptığı açıklamada, saldırıların “Suriye rejimine açık bir uyarı olduğunu, Suriye’deki Dürzilere zarar verilmesine izin vermeyeceklerini” belirtti.

İsrail güçleri Aralık ayında Suriye topraklarında Golan Tepeleri sınırında BM’nin devriye gezdiği bir tampon bölgeyi ele geçirdi ve Suriye’deki askeri tesislere yüzlerce hava saldırısı düzenledi.

Suriye’deki birçok Dürzi, İsrail’in kendileri adına müdahale etmesini istemediğini söylese de, Dürzi azınlık grupları, eski cumhurbaşkanı Beşşar Esad’ın Aralık ayında Sünni İslamcı isyancı grupların öncülüğündeki bir isyancı saldırısı sırasında ülkeden kaçmasının ardından Şam’daki yeni yetkililerden şüphelenmeye başladı. Dürzi grupları, yeni hükümetin güvenlik güçleri veya müttefik gruplarla birçok kez çatıştı.

İsrail güçleri, Mayıs ayında Şam’daki cumhurbaşkanlığı sarayı yakınlarındaki bir bölgeyi vurarak, Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara’ya bir uyarı olarak algıladı. Saldırı, hükümet yanlısı silahlı kişiler ile Dürzi savaşçılar arasında Sahnaya kasabası ile Dürzilerin çoğunlukta olduğu Şam banliyösü Jaramana’da çıkan çatışmada onlarca kişinin öldürülmesinin ardından gerçekleşti.

Suriye Dışişleri Bakanlığı, “tüm ülke ve kuruluşlara Suriye Arap Cumhuriyeti’nin otoritesine saygı göstermeleri ve herhangi bir ayrılıkçı isyancı hareketi desteklemekten kaçınmaları” çağrısında bulundu. Açıklamada, Suriyelilere “şiddet eylemlerine son vermeleri, yasadışı silahları teslim etmeleri ve Suriye’nin toplumsal yapısını parçalamaya, anlaşmazlık ve bölünme yaratmaya çalışanları engellemeleri” çağrısı yapıldı.