Birleşik Arap Emirlikleri merkezli küresel yayın organı The National gazetesinden Hamza Hendawi’nin haberine göre, Hamas ile Mısır, Katar ve Türkiye’den arabulucular arasındaki görüşmelere yakın kaynaklar, Salı günü The National’e verdikleri demeçte, önerilerde hangi tarafın olduğu belirtilmeden, silahların ilk envanterinin bir “Filistin tarafı” tarafından yapılmasının öngörüldüğünü söyledi.

Kaynaklara göre, bir sonraki adım, söz konusu tarafın silahların yanı sıra grubun yeraltı tünellerinin ve silah üretim tesislerinin yerlerinin ayrıntılı haritalarını teslim alması olacak.

Açıklamalarına göre, silahların transferi ve depolanması, arabulucuların temsilcileri ve henüz Gazze’de tam olarak oluşturulup konuşlandırılmamış olan Uluslararası İstikrar Gücü temsilcileri tarafından denetlenecek.

Buna karşılık İsrail, Hamas’ın silahsızlanma aşamalarıyla eş zamanlı olarak Gazze’den çekilme zaman çizelgesini açıklaması gerekiyor.

Arabulucular ayrıca, Hamas’ın silahsızlanması karşılığında İsrail’in Gazze’ye yeterli insani yardım girişine izin vermesini ve Gazze’nin günlük işlerini yürütmekle görevli tarafsız Filistinli teknokratlardan oluşan komisyonun girişine yönelik yasağı kaldırmasını öneriyorlar. Ocak ayında kurulmasından bu yana komisyon üyelerinin bölgeye girişi engelleniyor.

Bu öneri, arabulucuların Hamas’tan ve diğer bazı Filistinli grupların yetkililerinden ayrı ayrı fikirler aldıktan sonra üzerinde uzlaştıkları daha büyük bir “uzlaşma” belgesinin bir parçası. Gruplar, Trump planının uygulanmasını ilerletmenin yollarını araştırmak için Mısır’da bir araya geliyorlar.

ABD ve müttefiki İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş ve Tahran’la çatışmayı sona erdirmek için yapılan müzakereler, Trump yönetiminin odağını Gazze’den uzaklaştırdı.

Bu durum, arabulucuların Gazze’de topyekün çatışmaların yeniden başlayabileceğine dair işaretler artarken canlandırmaya çalıştıkları Trump’ın planını da sekteye uğrattı. ABD’nin arabuluculuğuyla sağlanan ateşkes, geçen Ekim ayında iki yıllık İsrail saldırılarını sona erdirmişti.

Bu işaretlerin başında, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ordusuna Gazze’deki kontrolünü yüzde 70’e ve potansiyel olarak daha fazlasına genişletme emri vermesi geliyor. Bir diğer önemli işaret ise, Ekim ayındaki ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını artırmış olmasıdır.

İsrail ordusu, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 1.000 Filistinliyi şehid etti ve savaşın Ekim 2023’te başlamasından bu yana Filistin yönetimindeki şehid sayısı 73.000’e yaklaştı.

Kaynaklara göre, arabulucuların taslağı Hamas ve Filistinli grupların yetkililerine, Trump yönetimine ve Trump’ın Gazze planı kapsamında bölgenin savaş sonrası geleceğini denetlemek üzere kurulan Barış Kurulu’nun baş temsilcisi olan deneyimli Bulgar diplomat Nickolay Mladenov’a iletildi.

Kaynaklardan biri, “Önerilerdeki her şey birbirine bağlı; bir taraf bir adım atıyor, sonra diğerinin adım atmasını bekliyor” dedi. “Ayrıca, işleri yeniden harekete geçirmek için Trump planının birinci ve ikinci aşamalarını birleştiriyorlar.”

Hamas, Trump planının şartları uyarınca ağır silahlarını teslim etmeye hazır olduğunu zaten belirtmişti, ancak kişisel korunma için ateşli silahlarını elinde tutmak istiyor; İsrail ise bu öneriyi reddederek militan grubun tüm cephaneliğini teslim etmesi gerektiğinde ısrar etti.

Ekim ayındaki ateşkes ve Hamas’ın elinde tuttuğu rehinelerin İsrail hapishanelerinde tutulan binlerce Filistinli ile takas edilmesinin yanı sıra, planın ilk aşaması İsrail’in sözde sarı çizginin gerisine askeri olarak çekilmesini içeriyordu.

Ancak, Mart ve Nisan aylarında ordunun yardım kuruluşlarına sunduğu haritalara göre, İsrail’in Filistin topraklarının yaklaşık yüzde 64’ünü kontrol ettiği düşünülüyor.

İkinci aşama, İsrail’in daha fazla çekilmesini, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını ve Filistinli teknokratların, 2007’den beri bölgeyi yöneten Hamas yönetiminin yerine Gazze’nin yönetimini devralmasını öngörüyor.